Tarım ve Hayvancılık

YAYLA GÖÇLERİ


Hemşin`in ve Hemşinliler`in yaşamında yayla ve yayla göçlerinin ayrı bir yeri vardır. Yaylacılık ekonomik yaşamada çok önemli bir yer tutar. Ayrıca yayla göçleri kaynaşmanın, dayanışmanın en güzel örnekleridir. Baharla baraber yayla hazırlıkları başlar. Herkeste, özellikle yaşamı yaylalarda geçen insanlarda büyük bir sevinç ve heyecan vardır. Yayla Hemşinli`nin yaşamında sadece ekonomik bir değer taşımaz; sosyal ve kültürel değerlerde taşır. Son yıllarda kentlere göç yaylacılığın önemini azaltmış, günümüzde ekonomik nedenlerden çok alışkanlık ve dinlenme amacıyla yapılan bir etkinlik konumuna gelmiştir.
 

Yaylacılığın en güzel özelliklerinden birisi yaylaya gidiş ve dönüş göçleridir. Bu göçler arasında sırf eğlenmek ve bu sırada da ot biçmek için gruplar halinde yayaya gidilir ki yörede buna "VARTOVOR" veya ot biçimi denir. Göçlere hazırlık başlı başına bir uğraştır. Göçlerden bir gün önce yolda yenilecek azıklar hazırlanır. Özellikle kede (kete), kaymaklı pelit ve susuz helva gibi yöreye has özellikleri olan ve enerji veren yiyecekler hazırlanır. En güzel elbiseler sandıklardan çıkarılır. Hayvanlar süslenir ve en iyi otlarla doyumları sağlanır. O gece pek uyku uyunmaz. Uyumamanın nedeni hazırlıkların tamamlanması, yaylaya gitme sevinci ve erkenden Üsküt Dağı`na güneş vurmadan dağı aşmak içindir. Zaman zaman yaylaya gitme sırasında yollarda çeşitli güçlükler, acı tatlı anılar yaşanır. Genç kızlar ve genç delikanlılar karşılıklı atışma şeklinde türküler söylerler. Bu türküler genellikle gurbet, yayla, doğa, ayrılık, sevda temalarını işlediği gibi bazen yeren, hicv eden şekillerde de görülür. Yıllar önce yayladan dönen iki delikanlının Üsküt Dağı`ndan geçerken yol kenarında alaf eden (yaprağını dökmeyen maki türü çalıların yapraklarına hayvanların yemesi için toplanıp demet yapılması) kızlarla taşlama seklinde türküye tutuşmaları ilginç olsa gerek. 

Şöyleki;
Erkekler:

Bacı yükün oldu mu?

Dağları aldı erak


Kızlar:

Daha iki bağım var

Aldı beni bir merak


Erkekler:

Kız ateşin var ise

Gel de sigaramı yak,


Kızlar:

Uşak beni dinlersen

Gel bu tütünü bırak,


Erkekler:

Tütünü bırakamam

Bende de vardır merak.


Kızlar:

İnelim bizim köye

Yeriz dalbastı kiraz,


Erkekler:

Bırakın ki gideyim

Yolum ıraktır biraz.


Buna benzer sözlerle uzayıp giden bu mısralar belki de Üsküt Dağı`nda hâlâ daha rüzgârla beraber söylenmektedir.

Yollarda, özellikle yorulan yayla çocuklarına moral vermek, onları psikolojik etkilemek için, aşılması güç yerlerde ağacın köküne taş atma, horoz gibi ötme gibi yöntemlere başvurulur. (Üsküt Dağı`ndan ünlü dağın gürgeni, Vank yokuşu zirvesi bunun güzel kanıtlarıdır.)
 

Üsküt Dağı`ndan yaylaya giden ve dağın gürgeninin köküne taş atmamış Hemşinli yok gibidir.

Kazasız belasız yaylaya gitmek en önemli tutkudur. Geçmişte göç sırasında bazı acı olaylar, bazı ailelerin belli günlerde yola çıkmayı uğursuz saymalarına

 

TARIM ÜRÜNLERİ

Organik Tarım Havzası olarak ilan edilen ve hiçbir şekilde suni gübrelemeye izin verilmeyen ilçemizde sebze ve meyve ziraatı aile işletmesi şeklindedir. Mısır, kara lahana, salatalık, fasulye ve kabak yaygın olarak yetiştirilen ürünler arasındadır. Bakım ve budaması iyi yapıldığı takdirde bir çok meyve yetişmektedir, Özellikle yöremize has bir meyve olan demirelması ve karayemiş meyveler içerisinde önemli bir yere sahiptir. 

 

ÇAY TARIMI

Bölgemizde yaygın olarak yapılan çay tarımı ilçemizde önemli bir geçim kaynağıdır. Halkın büyük çoğunluğu (hemen hemen tümü) az yada çok çay tarımıyla uğraşmaktadır. Arazinin engebeli ve yükseltisinin fazla oluşu sahile göre verimin düşük olmasına neden olmaktadır. (600 kg/da). Ayrıca son yıllarda göç nedeniyle hayvancılığın gerilmesi gübre yönündenden donüme verimi olumsuz etkilemektedir.

1997 yılı rakamlarına göre 1411 üretici 3596 dönüm alanda çay tarımı yapmaktadır. 

İlçemizde üretilen yüzde yüz organik çaylar, “Çaykur Hemşin Organik Çay Fabrikasında” işlenmekte ve buradan Türkiye ve Dünya pazarına sunulmaktadır.


HAYVANCILIK

İlçemizin doğal yapısı oldukça engebeli olduğundan tabii bitki örtüsü orman ve orman altı bitkilerinin yanında kültür ziraati olan çay tarımı yapılmaktadır. Çayın daha çok gelir getirmesi ile mısır tarlaları ve çimenlikler çaylık alanlara dönüştürülmüş, bu da hayvancılığı olumsuz yönede etkilemiştir. Yemin çevre illerden getirilerek karşılanması maliyeti artırmakta hayvan yetiştiriciliğini rantabıl olmaktan çıkarmaktadır. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği genillikle aile işletmesi şeklinde yapılmaktadır.  1950 yılında hane başına 10-15 kadar olan ahır sağımlığı buğun 1-2 sayısına kadar inmiştir. Bu durum yaylacılığı da olumsuz yönde etkilemiştir.
 

Kültür ırkı sığır sayısını artırmak amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilçe Müdürlüğünce Çamlıtepe Köyünde Tabii tohumlama boğa durağı tesisi edilmiş olup, Jersey ırkı boğayla tohumlama devam etmektedir.

Küçükbaş hayvancılık ve kümes hayvancılığı hemen hemen yok denecek etkinliktedir.

 

ARICILIK

İlçemizde arıcılık hemen hemen her köy ve mahallede yapılmaktadır. Özellikle kestane ve Orman gülü kumar çiçeğinden elde edilen bal kendine has özelliğiyle Hemsin balını tat ve kalite bakınından farklı kılmaktadır. Ayrıca, Çamlıhemşin sınırları içinde olup Hemşinlilerin yaylaları olan; Kale, Basyayla, Polovit Hapivanak, Trovit, Elevit, Hazindağ yaylaları zengin çiçek florasına sahiptirler. Buralardan elde edilen bal çok kaliteli olup yüksek fiatlardan pazar bulabilmektedir.

Arıcılık fenni ve karakovanlarla yapılmaktadır. Fakat, karakonvanların sayısı azalırken fenni kovan sayısı artmaktadır. 1992 yılında 1000 dolayında olan kovan sayısı bugün 2000`in üzerindedir. Hemşin Balı, İtalya’da yapılan bir yarışmada en kaliteli bal seçilmiştir. Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde yapılan bir araştırma ise Hemşin Kestane Balının Anzer Balı’ndan daha değerli olduğunu ortaya koymuştur. Tarihi kaynaklara bakıldığında da Osmanlı Sarayının bal ihtiyacının Hemşin’den karşılandığı görülmektedir. Hemşin Balı afrodizyak etkisi içermesinin yanında, bu baldan yapılan bal sirkesi da ateşli hastalıklara ve bağırsak kurtlarına karşı çok etkili bir ilaç niteliği taşımaktadır.
 

İlçemiz arıcılık bakımından önemli bir potansiyele sahip olup, şu anda pazar problemi bulunmamaktadır. 

Paylaşarak Bilgiyi Anında Arkadaşlarınıza Ulaştırabilirsiniz.

Bu içerik 2226 kez okundu